Die man wat daarvan beskuldig word dat hy die parlement afgebrand het, sê hy is met die dood gedreig nadat hy op 2 Januarie vir brandstigting gearresteer is.
In ‘n beëdigde verklaring wat Saterdag aan die Wes-Kaapse regterpresident John Hlophe ter ondersteuning van ‘n dringende borgtogaansoek in die hooggeregshof in Kaapstad ingedien is, het Zandile Christmas Mafe gesê hy is in hegtenis geneem terwyl hy buite die parlement geslaap het op die dag van die brand.
Mafe beweer hy is ernstig en gewelddadig gehanteer. “Die polisie het my geïntimideer en geslaan” beweer Mafe.
“‘n Paar uur later is ek deur ‘n onbekende man uitgeboek en na ‘n onbekende plek geneem,” het die 49-jarige van Khayelitsha in sy beëdigde verklaring gesê.
“By die plek het ‘n onbekende wit man vir my gesê ek sal ter dood veroordeel word omdat ek die parlement afgebrand het, tensy ek met hulle saamwerk.
“Ek was doodbang en gevolglik het ek belowe om ‘saam te werk’.”
“Dit blyk egter ’n leë belofte van die wit man te wees, aangesien ek nie vrygelaat is nie en amper twee weke later steeds in polisie-aanhouding is.”
Mafe was nie in die hof nie en sy beëdigde verklaring is deur verdedigingsadvokate ingedien. Die verklaring was ongeteken. Mafe se regspan het ook aangevoer die aansoek was uiters dringend.
Hlophe het die verhoor tot volgende Saterdag uitgestel. Dinsdag sal Mafe se prokureurs voor die regterpresident en minstens een ander regter verskyn om ‘n Kaapstadse landdros se besluit te betwis om hul kliënt na die Valkenberg-psigiatriese hospitaal vir waarneming van 30 dae te stuur. Die versoek kom nadat ‘n staatsdokter beweer het Mafe ly aan paranoïese skisofrenie.
Times Live berig in sy beëdigde verklaring het Mafe ontken dat hy daaraan skuldig is dat hy die brand gestig het, geestesongesteld was of enige bedreiging vir enigiemand ingehou.
“Ek is nie ‘n misdadiger nie, maar ‘n arm persoon wat homself op die verkeerde plek op die verkeerde tyd bevind het,” het hy gesê.
“Ek is nie ’n terroris nie. Ek is ‘n gewone en behoeftige Suid-Afrikaner soos miljoene van my medeburgers. Soos hulle is ek kwaad oor my toestande, maar ek is nie ‘n gewelddadige man nie. Ek is ook nie kranksinnig nie.”
Mafe het gesê hy is op Oukersaand in 1972 in Mahikeng gebore en sy biologiese ma is dood toe hy baie jonk was. “Ek weet nie hoe sy gelyk het nie.”
Hy is deur sy stiefma, Zanele Mafe, in Lonely Park grootgemaak en het die skool in graad 11 verlaat en na die Wes-Kaap gereis “op soek na groener weivelde”.
Hy was nie in staat om vaste werk te kry nie en het af en toe geringe werke gedoen soos om kruideniersware na motors vir kopers te dra.
“Dikwels is die situasie so erg dat dit ekonomies onlewensvatbaar en onmoontlik is om daagliks tussen die stad en my huis in Khayelitsha te pendel,” het hy gesê.
“In daardie tye soek ek skuiling in die strate van Kaapstad soos baie duisende baie arm mense. Een van my plekke om dit te doen is in die omgewing van die parlement.”
Mafe het gesê die eerste wat hy van die brand geweet het, was toe hy kort ná 06:00 op 2 Januarie deur polisiebeamptes wakker gemaak is. Hy is by die parlementêre perseel ingesleep en “bokse gegee om deur die lede van die SA Polisiediens te dra”, het hy gesê.
“Ek weet nie wat die inhoud van die bokse was nie. My eie besittings is gekonfiskeer.”
Nadat hy deur die “onbekende wit man” gedreig is, is hy na sy huis geneem waar die polisie dit deursoek het.
Mafe het gesê hoewel hy nie die meriete van die saak teen hom sal bespreek nie, het hy sy onskuld volgehou en beoog om te dagvaar vir onregmatige arrestasie, kwaadwillige vervolging en “die skending van my regte op vryheid en menswaardigheid”.
Hy het bygevoeg: “Ek het en word steeds negatief uitgebeeld in die plaaslike en internasionale media. Ek word as sondebok gebruik vir die mislukkings van diegene wat veronderstel was om te verseker dat die parlement behoorlik beveilig is.
“Daar word nie meer vrae gevra oor die verantwoordelikhede van diegene wat toevertrou en goed betaal word om die parlement te beveilig nie.
“Die mees bisarre kenmerk van my arrestasie is die staat se onvermoë om te verduidelik hoekom ek in die omgewing sou gebly het nadat ek ‘n beweerde misdaad gepleeg het. As ek nie gevlug het nadat ek so ‘n misdaad gepleeg het nie, moet dit volg dat ek nie vir die gevolglike verhoor sal vlug nie.
“Ek het alle voorneme om tereg te staan, om my onskuld te bewys en om voort te gaan om die staat te dagvaar.
“Na aanleiding van my ondervinding aan die hand van die staat die afgelope twee weke alleen, is ek gretig om my storie te vertel namens ander arm en werklose Suid-Afrikaners wat daagliks aan sulke vernedering onderwerp word.”
Mafe het gesê die besluit om hom vir psigiatriese waarneming te stuur was “twyfelagtig en drakonies”, en bygevoeg: “As ek verder in sulke wrede aanhouding gehou word, kan ek heel moontlik versteur word en die staat sal ‘n selfvervullende profesie bereik het.”
Hy het die aanklag van terrorisme wat hy in die gesig staar, beskryf as “’n goedkoop strategie om my borgtogaansoek meer beswarend te maak”.
Bronne: Times Live, IOL, News24
