Met die koms van tegnologie is boelies oral. Dit is nie meer beperk tot skoolterreine of straathoeke nie. Afknouery kan oral, selfs tuis, via e-pos, SMS’e, selfone en sosialemediawebwerwe voorkom. Hier gee die polisie wenke wat jou kan help om jouself of jou kind aanlyn te beskerm en die toenemende probleem van afknouery te hanteer.
LEES OOK: Suid-Afrikaner wen Mej. Eko-internasionaal 2020-’21
Boelies is oral
Kuberafknouery vind plaas wanneer ’n kind of tiener die internet, e-pos, SMS’e, kitsboodskappe, webwerwe vir sosiale media, aanlynforums, kletskamers of ander digitale tegnologie gebruik om ’n ander kind of tiener te teister, te dreig of te verneder. Boelies kom in alle vorms en groottes voor. Byna almal met ’n internetverbinding of selfoon kan iemand anders boelie, dikwels sonder om hul ware identiteit te onthul. Kuberafknouers kan hul slagoffers 24 uur per dag teister en die afknouery kan die slagoffer oral volg sodat geen plek, selfs nie tuis, ooit veilig voel nie. Met slegs die druk van ’n knoppie kan die vernedering deur honderde of selfs duisende mense aanlyn gesien word.
Hoe kuberafknouery mense benadeel
Die metodes wat kinders en tieners gebruik om ander te boelie, kan net so uiteenlopend en verbeeldingryk wees as die tegnologie waartoe hulle toegang het. Dit wissel van die stuur van dreigende of tartende boodskappe via e-pos of SMS, tot “inbreek” by jou e-posrekening of die steel van jou aanlyn-identiteit om jou seer te maak en te verneder. Sommige boelies kan selfs ’n webwerf of sosialemediabladsy skep om jou te teiken.
Wenke vir kinders of tieners wat met internetboelies te doen kry
Moenie reageer nie – As iemand jou afknou, moet jy onthou dat jou reaksie gewoonlik presies is wat die boelie wil hê. Dit gee hom of haar mag oor jou.
Moenie wraak neem nie – Om met soortgelyke dreigemente te reageer, versterk die gedrag van die boelie. Help om ’n siklus van aggressie te vermy.
Stoor die bewyse – Aanlynboodskappe kan gewoonlik vasgelê, gestoor en vertoon word aan iemand wat kan help. Stoor bewyse, selfs al is dit gering. Kuberafknouery kan toeneem.
Blokkeer die boelie – Gebruik voorkeure of privaatheidsinstellings om die persoon te blokkeer. As dit gebeur terwyl julle gesels, verlaat die “kletskamer”. Rapporteer enige beledigende opmerkings aan die administrateurs van die sosialemediawebwerf.
Soek hulp – Praat met ’n vriend of ’n betroubare volwassene wat kan help.
Waarskuwingstekens van kuberafknouery
Jou kind kan die slagoffer wees van internetboelies as hy of sy –
- Hartseer, kwaad of ontsteld raak tydens of na die gebruik van die internet of ’n selfoon.
- Angstig lyk wanneer hy/sy ’n teks of e-pos ontvang of op sosialemediawebwerwe was.
- Gesprekke vermy of geheimsinnig raak oor rekenaar- of selfoonaktiwiteite.
- Van familie, vriende en aktiwiteite wat hulle voorheen geniet het, onttrek.
- Weier om skool toe te gaan of na spesifieke klasse, of groepaktiwiteite vermy.
- Veranderinge in bui, gedrag, slaap, eetlus of tekens van depressie of angs toon.
Leer jou kinders om
- Kuberafknouers te blok
- Nooit hul persoonlike inligting aanlyn te plaas of te deel nie, insluitend hul volle naam, adres, telefoonnommer, die skool se naam, ouers se name, kredietkaartnommer of hul vriende se persoonlike inligting.
- Om nooit hul internetwagwoorde met enigiemand, behalwe met jou, te deel nie.
- Met jou oor hul lewe aanlyn te praat.
- Niks aanlyn te plaas wat hulle nie wil hê klasmaats moet sien nie.
- Boodskappe te stuur as hulle kwaad of ontsteld is nie.
- Altyd so beleefd aanlyn as wat hulle persoonlik is, te wees.
Wenke as jou kind ’n kuberboelie is
Leer jou kind oor kuberafknouery – Jou kind verstaan miskien nie hoe seer of skadelik sy of haar gedrag kan wees nie. Kweek empatie en bewustheid deur jou kind aan te moedig om na sy of haar optrede vanuit die perspektief van die slagoffer te kyk. Herinner jou kind daaraan dat kuberafknouery baie ernstige regsgevolge kan hê.
Stel perke met tegnologie – Laat jou kind weet dat jy sy of haar gebruik van rekenaars, tablette, slimfone, e-pos en SMS’e sal monitor. Verwyder indien nodig toegang tot tegnologie totdat hul gedrag verbeter.
Stel konsekwente gedragsreëls vas – Sorg dat jou kind jou reëls en die straf vir die oortreding daarvan verstaan. Kinders dink miskien nie dat hulle dissipline nodig het nie, maar ’n gebrek aan grense stuur ’n sein dat die kind onwaardig is vir die ouers se tyd, sorg en aandag.
