Kulula.com en die plaaslike British Airways-operateur Comair is Dinsdag deur die Suid-Gautengse hooggeregshof in Johannesburg in voorlopige likwidasie geplaas.
Die likwidasie is nodig vir Comair om sy vloot vliegtuie, ter waarde van sowat R3,5 miljard, tot voordeel van krediteure te bewaar, volgens die maatskappy se sakereddingspraktisyns (BRP’s).
Alle geaffekteerde partye het tot 26 Julie om die hof van redes te voorsien waarom die voorlopige likwidasiebevel nie ‘n finale bevel gemaak moet word nie.
Comair kan nie vliegtuigberging, instandhouding en versekeringskostes betaal nie, dus kan hy nie meer die behoud van sy vloot verseker nie. Dit is een van die redes waarom sy sakereddingspraktisyns (BRP’s) ’n dringende hooggeregshofaansoek om die likwidasie daarvan gedoen het.
Comair het sy eie laekostelugredery, kulula.com, en binnelandse en streeksvlugte van British Airways as deel van ‘n franchise-ooreenkoms bedryf en het sowat 40% van die binnelandse lugvaartmark uitgemaak. Hy moes vlugte op 31 Mei vanjaar opskort toe hy nie meer sy finansiële verpligtinge kon nakom nie.
“Ons is van mening dat daar nie meer ‘n redelike vooruitsig is om Comair te red nie en vra dus om sakeredding te staak en dit in likwidasie te plaas. Daar is nie meer ‘n billike of matige moontlikheid om Comair se goedgekeurde sakereddingsplan wesenlik te implementeer nie,” stel BRP se Richard Ferguson dit in hofstukke.
“Die maatskappy het nie toegang tot enige verdere befondsing wat nodig is om sy bedryfskoste te finansier nie en kan nie enige van sy verpligtinge teenoor sy befondsingskrediteure en handelskrediteure nakom nie.
‘n Beëdigde verklaring deur Comair-bestuur gedateer 5 Mei 2020 lui dat “die maatskappy (op daardie tydstip) ‘n netto verlies na belasting van R490 772 000 gereflekteer het vir die jaar-tot-datum geëindig 29 Februarie 2020. Dit is ‘n drastiese afname in die maatskappy se finansiële posisie, aangesien die maatskappy ‘n netto wins van R896 809 000 vir die jaar geëindig 30 Junie 2019 gemaak het”.
Comair se totale skuld het toegeneem van R2,2 miljard aan die einde van Junie 2015 tot R4,9 miljard op 31 Desember 2019. Sy skuldlas het deels gegroei as gevolg van ‘n rampspoedige bestelling van Boeing 737 Max-vliegtuie.
Daarna is dit getref deur die Covid-19-pandemie en verwante harde inperkings in Maart 2020. Gevolglik het Comair besluit om in Mei 2020 tot sakeredding te gaan, vlugte te staak. Sy sakereddingsplan is in September 2020 aanvaar. Die plan het verwag dat ongeveer 1 800 poste sal behoue bly as Comair na volhoubaarheid kan teruggekeer.
Die Comair Rescue Consortium (CRC) wat onder andere uit verskeie voormalige Comair-direksielede en -bestuurders bestaan, het R500 miljoen belê vir ‘n 99%-aandeel van die ekwiteit in die maatskappy.
Comair het op 1 Desember 2020 weer begin vlieg. In April 2021 is dit van die JSE gedenoteer. Die denotering het die maatskappy toegelaat om aansoek te doen vir finansiering van R100 miljoen onder die Covid-19-leningswaarborgskema wat destyds deur die SA Reserwebank en groot handelsbanke ingestel is.
Weens Covid-19-aangepaste vlak 4-inperkingsbeperkings wat deur die regering opgelê is vir ontspanningsreise na en van Gauteng vanaf einde Junie 2021 tot einde Julie 2021 en Comair wat vlugte vanaf 5 Julie 2021 opgeskort het, het die maatskappy geen inkomste gedurende daardie tyd gegenereer nie. Dit het op 1 September 2021 met vlugte begin, maar het steeds befondsing benodig. Hy het toe sy Slow Lounge-lughawe-sitkamerbesigheid vir R250 miljoen aan FirstRand verkoop.
In Desember 2021 het die Omicron-variant en gevolglike internasionale reisverbod – veral deur die VK – ‘n ernstige impak op vlieg-inkomste van Comair gehad in vergelyking met geprojekteerde inkomste vir die vakansieseisoen. Comair het in dié tydperk sowat R100 miljoen aan voorheen bespreekte maar ongevliegde inkomste verloor. Gevolglik het sy finansiële posisie versleg en verdere befondsing het nodig geword om bedrywighede op ‘n volhoubare basis voort te sit.
Comair het teen Januarie 2022 ten minste ‘n verdere R500 miljoen se finansiering benodig. Beleggers het in Maart vanjaar $8 miljoen (sowat R120 miljoen) verskaf, maar Comair het teen 30 Mei minstens R125 miljoen meer nodig gehad. Nóg beleggers nóg leners was bereid om nog finansiering te verskaf en “vertroulike verbintenisse” met ander potensiële beleggers het op niks uitgeloop nie.
‘n Verdere slag het gevolg toe Rusland in Februarie vanjaar Oekraïne binnegeval het en oliepryse begin styg het, wat ‘n daling in Comair se winsgewendheid tot gevolg gehad het. Boonop het die SA Burgerlugvaartowerheid (SACAA) in Maart vanjaar Comair se vliegtuigbedryfsertifikaat opgeskort weens wat hy “’n reeks voorvalle” genoem het, insluitend kwessies met die landingstuig-aanwyser op een van die vlugte. Comair het R60 miljoen se inkomste verloor as gevolg van die skorsing van vyf dae.
Die vakbond Solidariteit het Dinsdag gesê dit is hartseer dat Comair in voorlopige likwidasie geplaas moet word.
“Meer as 500 lede word behoeftig gelaat, en met uitdruklike uitbreidings meer as 1 000 werknemers, en hul gesinne. Ons poog egter om ons lede te fasiliteer om werk te kry, en het met plaaslike en internasionale werkgewers gesels oor moontlike werwingsgeleenthede,” het die vakbond gesê.
“Terwyl Solidariteit ons lede wettig verteenwoordig in hierdie proses, skakel ons met ons sosiale vleuel, die Helpende Hand, om hopelik ‘n nasionale fondsinsamelingsveldtog te aktiveer om lede te help met moontlike kospakkies, of ten minste koopbewyse vir die korttermyn.
Die minister van toerisme, Lindiwe Sisulu, voorsien ‘n negatiewe impak van Comair se voorlopige likwidasie op toerisme in die land.
“Hierdie ontwikkeling is regtig jammer, veral in die tyd wanneer ons vordering maak in terme van die herstel van ons sektor. Dit lei in wese tot ‘n beperkte verspreidingsnetwerk waar daar beperkte kapasiteit is vir beide plaaslike en internasionale reisigers om die lengte en breedte van ons pragtige land te bereik en te verken,” het die minister in ’n verklaring gesê.
“Lugreise is ‘n sleutelpilaar vir Suid-Afrika se toerismeherstel. Bekostigbaarheid en toegang is reeds ‘n groot oorweging vir reisigers. Ons hoop dat die grond van Comair-vlugte nie daartoe lei dat ander lugrederye hul pryse verhoog nie. Vir ons sektor om aan te hou herstel, moet ons saamwerk en ’n oplossing vind wat reisigers nie in ’n slegter posisie sal plaas nie.”
Volg FiND iT se Facebookblad hier en klik hier om ons app af te laai. Klik hier vir vandag se nuutste nuus.
