Sol Plaatje-universiteit bring hulde aan Sarah Baartman

Sol Plaatje-universiteit en die breër-Kimberley-gemeenskap het bymekaargekom om Sarah Baartman te vereer as deel van die SPU se Vrouemaand-herdenking. Die SPU-koor en me Sisca Julius, wat ‘n paar van haar persoonlike gedigte voorgelees het, het kragtige en emosionele optredes gelewer, wat die weg gebaan het vir me Diana Ferrus, skrywer, digter en verteller van die Khoisan-erfenis, om die verhaal van Sarah Baartman se lewe in ‘n ontroerende uitvoering van prosa, gedigteliedere en persoonlike besinning te vier.

Die verhaal van Sarah Baartman is een van pyn, vernedering, objektivering, onderwerping en verminking. Sy is meer as 200 jaar gelede uit Suid-Afrika geneem en is in Engeland as die “Hottentot Venus” ten toon gestel. Dr. William Dunlop, ‘n Britse chirurg, het haar aangebied as ‘n natuurfrats en het nuuskieriges een sjieling gevra om na haar te kyk en ‘n bietjie meer vir die plesier om aan haar boude te raak. Toe sy sakke vol was van die wins uit die uitbuiting van Sarah, neem Dunlop haar na Frankryk en in Parys is sy aan ‘n sirkuseienaar verkoop. Sy is verder uitgebuit en verneder deurdat die publiek haar liggaam as ‘n seksuele rariteit kon beskou. Sy is tot prostitusie gedwing en is binne ‘n jaar na haar aankoms in Parys oorlede.

Selfs in die dood het sy geen vrede gevind nie. Haar skelet en genetalieë is in die Musée de l’Homme in Parys uitgestal. Haar oorskot is bestudeer en gebruik as die basis van Europese teorieë oor die rasseminderwaardigheid van swart vroue, wat tot vandag toe voortduur.

Die Griekwa-bevolking het sedert die vyftigerjare probeer om Sarah se oorskot na Suid-Afrika terug te bring. Selfs president Nelson Mandela het haar probeer huis toe bring, maar sy het eers in 2002 teruggekeer nadat ‘n wetsontwerp in die Franse senaat ingestel is om die Franse regering te dwing om aan hierdie saak aandag te gee. Die oorskot van Sarah Baartman is uiteindelik na die Gamtoosvallei in die Oos-Kaap teruggebring en haar beskeie graf in Hankey is nou ‘n erfenisgebied.

‘n Gedig wat deur Diana Ferrus geskryf is oor Sarah Baartman, Ek het gekom om jou huis toe te neem het ‘n rol ten gunste van die repatriasie van haar oorskot in Frankryk gespeel. Uiteindelik het die Franse parlement deur die bemiddeling van senator About ingetree – die eerste keer dat ‘n gedig so ‘n prominente invloed in die Franse reg gehad het. Me Ferrus het gepraat oor hoe die gedig ook ‘n kreet vir die burgers van Suid-Afrika geword het toe hulle die terugkeer van Sarah Baartman begeer het.

Die gehoor van die SPU is bemoedig deur Sarah se verhaal van transgenerasionele geheue en trauma. As ons die geheue herbesoek, breek ons ​​die stilte oor hoe Saartjie se lyding vermenigvuldig word in die baie vroue in wie haar ervarings voortdurend herhaal word. Die heersende sentiment was ook dat vroue nie aktiewe deelnemers moet wees aan vroulike liggaamskending wat so algemeen in ons samelewing geword het nie – hulle moet leer uit die pynlike verhaal van Sarah Baartman en sorg dat dit nooit weer gebeur nie.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: